A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

TỔ TỰ NHIÊN - DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG BÀI HỌC STEM MÔN HÓA HỌC 11

          Ngày nay, với sự bùng nổ của khoa học kỹ thuật, sự thành công của cuộc cách mạng khoa học 4.0 tạo ra cho con người nhiều cơ hội cũng như thách thức. Để giúp cho thế hệ trẻ tận dụng được các cơ hội và đứng vững trước những thách thức của đời sống, vai trò của Giáo dục ngày càng được các quốc gia chú trọng và quan tâm đầu tư hơn bao giờ hết. Giáo dục STEM ra đời như một cuộc cải cách giáo dục mang tính đột phá, giải quyết được nhu cầu chung của thời đại, đồng thời mang lại hiệu quả nhất định cho hoạt động giáo dục nhằm phát triển năng lực học sinh.

          Những học sinh theo học theo cách tiếp cận giáo dục STEM đều có những ưu thế nổi bật như: kiến thức khoa học, kỹ thuật, công nghệ và toán học chắc chắn, khả năng sáng tạo, tư duy logic, hiệu suất học tập và làm việc vượt trội và có cơ hội phát triển các kỹ năng mềm toàn diện hơn trong khi không hề gây cảm giác nặng nề, quá tải đối với học sinh. Với học sinh phổ thông, việc theo học các môn học STEM còn có ảnh hưởng tích cực tới khả năng lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Khi được học nhiều dạng kiến thức trong một thể tích hợp, học sinh sẽ chủ động thích thú với việc học tập thay vì thái độ e ngại hoặc tránh né một lĩnh vực nào đó, từ đó sẽ khuyến khích các em có định hướng tốt hơn khi chọn chuyên ngành cho các bậc học cao hơn và sự chắc chắn cho cả sự nghiệp về sau.

          Trong chương trình giáo dục phổ thông, Hoá học là môn học thuộc nhóm môn khoa học tự nhiên ở cấp trung học phổ thông. Qua nhiều năm tham gia giảng dạy, trao đổi với đồng nghiệp tôi nhận thấy môn Hóa học được học sinh lựa chọn theo định hướng nghề nghiệp, sở thích và năng lực của bản thân. Cùng với Toán học, Vật lí, Sinh học, Tin học và Công nghệ, môn Hoá học góp phần thúc đẩy giáo dục STEM, một trong những xu hướng giáo dục đang được coi trọng ở nhiều quốc gia trên thế giới.

          Đội ngũ giáo viên giảng dạy môn Hóa học ở trường THPT Yên Dũng số 2 luôn vững vàng về chuyên môn, có lòng nhiệt tình, trách nhiệm, ham học hỏi, được đồng nghiệp tín nhiệm, phụ huynh và học sinh tin yêu. Chúng tôi tích cực đổi mới, cố gắng cập nhật liên tục các phương pháp giảng dạy và thường xuyên dạy học theo định hướng STEM trong mỗi bài học, chủ đề của môn Hóa học lớp 10, 11, 12. Khi dạy học theo định hướng STEM, tôi và đồng nghiệp thường tổ chức theo 5 hoạt động tương ứng với 8 bước của quy trình thiết kế để tạo ra một hay nhiều sản phẩm:

  1. Xác định vấn đề;

  2. Nghiên cứu kiến thức nền;

  3. Đề xuất các giải pháp từ đó lựa chọn giải pháp dễ thực hiện;

  4. Điều chế (chế tạo mô hình, sản phẩm); tiến hành thử nghiệm và đánh giá;

5. Chia sẻ thảo luận (thuyết trình, phản biện tại lớp); điều chỉnh và hoàn thiện thiết kế.

          Tôi nhận thấy khi các phương pháp dạy học tích cực được sử dụng là công cụ giúp bộ môn Hóa học hoàn thành nhiệm vụ của mình. Trong đó “bàn tay nặn bột” – giúp hình thành kiến thức; “dạy học dự án” – rèn luyện kĩ năng giải quyết một vấn đề trong thực tiễn;  “nghiên cứu khoa học” – rèn luyện giải quyết một vấn đề mới… thì “giáo dục STEM” – tiếp cận thực tiễn qua hoạt động thực hành – vấn đề đang được quan tâm hàng đầu trong các môn học và là xu hướng tất yếu trong giai đoạn phát triển giáo dục hiện đại trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Tuy nhiên với đối tượng học sinh của trường THPT Yên Dũng số 2 thì tôi thấy “bàn tay nặn bột” – dễ gây nặng nề, quá tải, “dạy học dự án” – cần nhiều công sức, thời gian, “nghiên cứu khoa học” – yêu cầu cao về năng lực tư duy… thì “giáo dục STEM” – đa dạng về mức độ, đối tượng, trình độ.

          Khi trực tiếp tham gia giảng dạy, tôi có thể chắc chắn rằng có rất nhiều yếu tố gây hứng thú cho học sinh. Đó có thể là sự vững vàng, sâu sắc về chuyên môn; thầy cô có chút tính hài hước, dí dỏm…; lòng nhiệt tình, sự đồng cảm với học sinh ở người thầy, người cô; là sự hấp dẫn, tính hữu ích thiết thực của nội dung học tập. Không những phụ thuộc vào nhu cầu, hứng thú; hiệu quả học tập còn phụ thuộc vào mức độ hoạt động của học sinh trong phương pháp giảng dạy của thầy cô. Các em sẽ học tập thực sự hiệu quả khi được hoạt động, trải nghiệm thực tế.

Thuyết trình quy trình điều chế chất chỉ thị tự nhiên từ bắp cải tím, hoa hồng của học sinh lớp 11A2

Tiến hành thử nghiệm môi trường của các dung dịch thường gặp bằng chất chỉ thị tự nhiên

            Khi tự tạo ra, điều chế được các sản phẩm theo chủ đề STEM (dù là đơn giản) có hiệu quả, chất lượng các em rất hưng phấn nói vui rằng: "em cảm thấy mình như là một nhà khoa học";  các em được thuyết trình, báo cáo, thực hành, thiết kế…các quy trình tạo ra sản phẩm và quảng bá cho sản phẩm mà nhóm mình thực hiện được; được đánh giá lẫn nhau, được phản biện giữa các nhóm; được thầy, cô đánh giá và đặt ra các câu hỏi để tìm tòi, trao đổi và đưa ra phương án hợp lí nhất.

Thuyết trình quy trình làm nến thơm handmade

Sản phẩm nến thơm của học sinh lớp 11A2

           Phải khẳng định rằng, thời đại hiện nay, học sinh nói chung và học sinh trường THPT Yên Dũng số 2 nói riêng thực sự đa tài. Ngoài việc các em có thể tham gia vào các hoạt động, các câu lạc bộ thể dục - thể thao, văn nghệ thì các thầy, cô dạy học theo định hướng  bài học STEM sẽ giúp các em học tập, rèn luyện các kỹ năng đang từng bước đưa vào chương trình giảng dạy của Nhà trường bằng cách lồng ghép vào chương trình giảng dạy ở các môn học hoặc cũng có thể tập huấn cho các em ở những buổi tổ chức các phòng trào học tập của trường, lớp; các cuộc thi tranh tài, cuộc thi tri thức… Điều này cũng luôn có ích khi các em được tham gia thực tiễn, có thể thực hiện các kỹ năng cho các em qua việc tìm tòi, khám phá, tranh luận, sự sáng tạo, sự linh hoạt, làm việc nhóm… để dành chiến thắng cuộc thi (dù chỉ ở phạm vi lớp học) mà các em tham gia. Các em luôn mang đến những điều mới lạ, sáng tạo độc đáo, bất ngờ…mà giáo viên chúng tôi cũng cảm thấy phấn khích.

Quy trình điều chế thuốc trừ sâu sinh học

Chế phẩm thuốc trừ sâu sinh học

Làm bóng đèn phát sáng từ khoai tây

Thử tính dẫn điện

Dạy học theo định hướng bài học STEM - Đó là những trải nghiệm thực sự thú vị và đầy năng lượng của học sinh trường tôi! Trường THPT Yên Dũng số 2!


Tác giả: Tổ Tự nhiên
Tổng số điểm của bài viết là: 56 trong 15 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Tin đọc nhiều
Chính phủ điện tử
Video
Bản đồ vị trí
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 115
Hôm qua : 667
Tháng 11 : 25.470
Tháng trước : 31.409
Năm 2022 : 2.013.213
Năm trước : 235.200
Tổng số : 2.332.416